Ngày 06/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 311/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 189/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 quy định chi tiết Luật Xử lý vi phạm hành chính về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 26/9/2026, góp phần tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, bảo đảm phù hợp với tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan và yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước hiện nay.
1. Bổ sung, điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của các chức danh quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định số 311/2026/NĐ-CP là sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Điều 6 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP, trong đó điều chỉnh tên gọi một số chức danh để phù hợp với tổ chức bộ máy và nhiệm vụ được giao; đồng thời bổ sung thẩm quyền xử phạt đối với một số chức danh theo yêu cầu quản lý thực tế. Ngoài chức danh có thẩm quyền xử phạt quy định tại khoản 2 Điều 6 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP là Giám đốc Sở Nội vụ, khoản 2 Điều 1 Nghị định số 311/2026/NĐ-CP đã kịp thời sửa đổi, bổ sung thêm chức danh có thẩm quyền xử phạt là Chánh Thanh tra tỉnh. Đồng thời, Nghị định đã cập nhật tên gọi của một số chức danh Trưởng Thống kê cấp tỉnh, Giám đốc Bảo hiểm xã hội cấp tỉnh và một số chức danh thuộc ngành y tế và bổ sung thẩm quyền xử phạt của Chi cục trưởng Chi cục về lĩnh vực môi trường thuộc Cục Môi trường, góp phần bảo đảm tính đồng bộ về thẩm quyền xử phạt giữa các lĩnh vực quản lý nhà nước có liên quan.
Những sửa đổi này giúp quy định về thẩm quyền xử phạt phù hợp hơn với cơ cấu tổ chức và phân công nhiệm vụ của từng cơ quan, hạn chế những vướng mắc khi xác định chức danh có thẩm quyền trong quá trình thực thi công vụ.
2. Hoàn thiện thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của lực lượng thanh tra
Nghị định số 311/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số khoản tại Điều 7 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP theo hướng làm rõ và mở rộng phạm vi chức danh có thẩm quyền xử phạt trong hoạt động thanh tra.Việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Thanh tra viên, Trưởng đoàn thanh tra theo pháp luật về thanh tra; tạo điều kiện để việc xử lý vi phạm hành chính được thực hiện kịp thời trong quá trình thanh tra, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và trách nhiệm của người thực thi công vụ.
3. Bổ sung, điều chỉnh thẩm quyền của một số chức danh trong các ngành, lĩnh vực khác
Bên cạnh lĩnh vực thanh tra, Nghị định còn sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền xử phạt của một số chức danh thuộc Công an nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự và các cơ quan quản lý chuyên ngành khác. Đồng thời, Nghị định điều chỉnh quy định về thẩm quyền xử phạt của Giám đốc Cảng vụ hàng hải, Giám đốc Cảng vụ hàng không và Giám đốc Cảng vụ đường thủy nội địa tại Điều 8 Nghị định số 189/2025/NĐ-CP.
Các nội dung sửa đổi hướng tới việc bảo đảm sự thống nhất giữa thẩm quyền xử phạt với chức năng, nhiệm vụ, phạm vi quản lý của từng cơ quan, chức danh; góp phần khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và nâng cao tính chủ động trong phát hiện, xử lý hành vi vi phạm hành chính.
4. Quy định chuyển tiếp, bảo đảm việc áp dụng pháp luật được liên tục
Nghị định số 311/2026/NĐ-CP có quy định chuyển tiếp đối với các chức danh trước đây chưa được quy định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, lập biên bản vi phạm hành chính trong các nghị định xử phạt vi phạm hành chính theo lĩnh vực, nhưng nay được bổ sung thẩm quyền tại Nghị định này.
Theo đó, các chức danh thuộc trường hợp nêu trên được thực hiện thẩm quyền xử phạt và lập biên bản vi phạm hành chính trong phạm vi kiểm tra, thanh tra hoặc phạm vi ngành, lĩnh vực, địa bàn quản lý theo quy định tại Nghị định, cho đến khi có quy định thay thế của Chính phủ. Quy định này góp phần hạn chế khoảng trống trong thực thi pháp luật, bảo đảm hoạt động phát hiện và xử lý vi phạm hành chính được triển khai liên tục, đúng thẩm quyền.
5. Tăng cường trách nhiệm tổ chức thực hiện
Để Nghị định được triển khai thống nhất, các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan cần chủ động nghiên cứu, cập nhật những nội dung sửa đổi, bổ sung; rà soát chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của các chức danh thuộc phạm vi quản lý; kịp thời phổ biến, hướng dẫn đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm hành chính.
Trong quá trình thực hiện, cần đặc biệt chú trọng việc xác định đúng thẩm quyền theo chức danh, lĩnh vực, địa bàn và phạm vi công tác; tuân thủ trình tự, thủ tục xử phạt; bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính khách quan, công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Nghị định số 311/2026/NĐ-CP là bước điều chỉnh quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Việc nghiên cứu, quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm túc Nghị định không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm công vụ và bảo đảm pháp luật được thực thi thống nhất, nghiêm minh trong thực tiễn.
Có Nghị định số 311/2026/NĐ-CP ngày 06/8/2026 của Chính phủ kèm theo
