Chính phủ quy định rõ các hành vi gây lãng phí trong tổ chức bộ máy, biên chế và sử dụng công chức, viên chức
- Thứ ba - 07/07/2026 03:10
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ngày 01/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 266/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí. Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là việc xác định cụ thể các hành vi gây lãng phí trong tổ chức bộ máy và quản lý, sử dụng lao động trong khu vực nhà nước, trong đó có các nội dung liên quan trực tiếp đến tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, biên chế, công chức và viên chức.
Theo Nghị định, việc thành lập, tổ chức lại cơ quan, tổ chức, đơn vị không bảo đảm điều kiện, tiêu chí, trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật mà gây lãng phí được xác định là hành vi gây lãng phí. Quy định này đặt ra yêu cầu các cơ quan, đơn vị khi tham mưu, đề xuất sắp xếp tổ chức bộ máy phải bảo đảm chặt chẽ về căn cứ pháp lý, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, phạm vi quản lý, tránh hình thức, chồng chéo, trùng lặp hoặc phát sinh đầu mối không cần thiết.
Nghị định cũng quy định việc bố trí số lượng cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị; cấp phó của người đứng đầu phòng thuộc cơ quan, tổ chức, đơn vị vượt mức quy định, trừ trường hợp pháp luật cho phép bố trí cao hơn, là hành vi gây lãng phí. Đây là căn cứ quan trọng để tiếp tục rà soát, kiện toàn cơ cấu tổ chức bên trong các cơ quan, đơn vị theo hướng tinh gọn, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.
Đối với công tác quản lý biên chế, Nghị định nêu rõ hành vi giao biên chế không phù hợp với quy định pháp luật về căn cứ xác định biên chế công chức, gây lãng phí, thuộc nhóm hành vi phải được kiểm soát. Việc xác định, giao và sử dụng biên chế vì vậy cần bám sát vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc, phạm vi quản lý và yêu cầu thực tiễn của từng cơ quan, đơn vị; không giao bình quân, cào bằng hoặc thiếu căn cứ.
Trong tuyển dụng, tiếp nhận công chức, Nghị định quy định việc tuyển dụng, tiếp nhận vào làm công chức không đúng thẩm quyền, không căn cứ vào tỷ lệ công chức cần bố trí theo vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế và yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển, gây lãng phí, là hành vi gây lãng phí. Đối với viên chức, việc tuyển dụng không đúng thẩm quyền, không căn cứ vào nhu cầu thực tế, vị trí việc làm, quỹ tiền lương và nguồn thu hợp pháp của đơn vị sự nghiệp công lập cũng được xác định là hành vi gây lãng phí.
Ngoài ra, Nghị định còn quy định các hành vi như ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức không đúng thẩm quyền, tiêu chuẩn, điều kiện; ký hợp đồng làm việc với viên chức không phù hợp quy định; ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ không phù hợp với tính chất, yêu cầu nhiệm vụ, nguồn tài chính và nhu cầu nhân lực của đơn vị sự nghiệp công lập. Việc điều động, luân chuyển, biệt phái công chức không căn cứ vào năng lực, nhu cầu công việc, dẫn đến không phát huy hiệu quả sử dụng nhân lực; đào tạo, bồi dưỡng không gắn với vị trí việc làm, công tác sử dụng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cũng thuộc nhóm hành vi gây lãng phí.
Các quy định trên là cơ sở quan trọng để các cơ quan, đơn vị tiếp tục nâng cao trách nhiệm trong tham mưu, quản lý tổ chức bộ máy, biên chế và đội ngũ công chức, viên chức; đồng thời góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực công, phòng ngừa tình trạng lãng phí ngay từ khâu tổ chức, bố trí, tuyển dụng, sử dụng và đào tạo nhân lực trong khu vực nhà nước.
(Có Nghị định số 266/2026/NĐ-CP kèm theo)
Theo Nghị định, việc thành lập, tổ chức lại cơ quan, tổ chức, đơn vị không bảo đảm điều kiện, tiêu chí, trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật mà gây lãng phí được xác định là hành vi gây lãng phí. Quy định này đặt ra yêu cầu các cơ quan, đơn vị khi tham mưu, đề xuất sắp xếp tổ chức bộ máy phải bảo đảm chặt chẽ về căn cứ pháp lý, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, phạm vi quản lý, tránh hình thức, chồng chéo, trùng lặp hoặc phát sinh đầu mối không cần thiết.
Nghị định cũng quy định việc bố trí số lượng cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị; cấp phó của người đứng đầu phòng thuộc cơ quan, tổ chức, đơn vị vượt mức quy định, trừ trường hợp pháp luật cho phép bố trí cao hơn, là hành vi gây lãng phí. Đây là căn cứ quan trọng để tiếp tục rà soát, kiện toàn cơ cấu tổ chức bên trong các cơ quan, đơn vị theo hướng tinh gọn, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm.
Đối với công tác quản lý biên chế, Nghị định nêu rõ hành vi giao biên chế không phù hợp với quy định pháp luật về căn cứ xác định biên chế công chức, gây lãng phí, thuộc nhóm hành vi phải được kiểm soát. Việc xác định, giao và sử dụng biên chế vì vậy cần bám sát vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc, phạm vi quản lý và yêu cầu thực tiễn của từng cơ quan, đơn vị; không giao bình quân, cào bằng hoặc thiếu căn cứ.
Trong tuyển dụng, tiếp nhận công chức, Nghị định quy định việc tuyển dụng, tiếp nhận vào làm công chức không đúng thẩm quyền, không căn cứ vào tỷ lệ công chức cần bố trí theo vị trí việc làm, chỉ tiêu biên chế và yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển, gây lãng phí, là hành vi gây lãng phí. Đối với viên chức, việc tuyển dụng không đúng thẩm quyền, không căn cứ vào nhu cầu thực tế, vị trí việc làm, quỹ tiền lương và nguồn thu hợp pháp của đơn vị sự nghiệp công lập cũng được xác định là hành vi gây lãng phí.
Ngoài ra, Nghị định còn quy định các hành vi như ký hợp đồng thực hiện nhiệm vụ của công chức không đúng thẩm quyền, tiêu chuẩn, điều kiện; ký hợp đồng làm việc với viên chức không phù hợp quy định; ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ không phù hợp với tính chất, yêu cầu nhiệm vụ, nguồn tài chính và nhu cầu nhân lực của đơn vị sự nghiệp công lập. Việc điều động, luân chuyển, biệt phái công chức không căn cứ vào năng lực, nhu cầu công việc, dẫn đến không phát huy hiệu quả sử dụng nhân lực; đào tạo, bồi dưỡng không gắn với vị trí việc làm, công tác sử dụng và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cũng thuộc nhóm hành vi gây lãng phí.
Các quy định trên là cơ sở quan trọng để các cơ quan, đơn vị tiếp tục nâng cao trách nhiệm trong tham mưu, quản lý tổ chức bộ máy, biên chế và đội ngũ công chức, viên chức; đồng thời góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực công, phòng ngừa tình trạng lãng phí ngay từ khâu tổ chức, bố trí, tuyển dụng, sử dụng và đào tạo nhân lực trong khu vực nhà nước.
(Có Nghị định số 266/2026/NĐ-CP kèm theo)